3 kasım 2020 abd başkanlık seçimi

tonguç tonguç
sonuca etkisi açısından, pandemi, minnesota polis dehşeti, spacex uzaya çıkış gibi dünya genelinde yankı uyandıran olayların elbette etkisi olacaktır.

bu seçimin sonucu dünyadaki iktidarları da güncelleyecektir. türkiye'deki seçim tarihi de bu seçime göre şekillenecektir.

eylül ayında abd, rusya ve çin bir araya gelecek. hayatı nasıl şekillendireceklerini konuşacaklar. sanırım küresel şirketler, çin ve rusya trump ile devam diyor. fakat pentagon, silah tüccarları, hollywood biden diyor. minnesota da bu rekabetin elbet ürünü. biden, protesto olmalı ama amerika'nın istikrarı en önemlisi demiş, 2 taraf da istikrar derken olayların uzaması mümkün değil ama kılıçlar ciddi çekilmiş durumda.

bakalım, sonuçları göreceğiz. yoruma açık..
1
o c o c
surekli yanlis tahminler yapiyorum o yuzden dediklerimi tersine cevirin.

trump koronavirus konusunda eline yuzune bulastirdi. kendi gerizekali tabanina maske takmayin falan diyor onlar da atliyorlar ama, bu yuzden dunyada cin'den baska en agir darbeyi abd aldi (cin'den gelen verilere inaniyorsaniz baska). bunun ilerdeki aylarda ekonomiye etkisi (40+ milyon issizin de otesinde) cok agir olacak.

trump gerizekali olmasa bu secimi yata yata kazanir. joe biden bunamis, miting yapamiyor bircok kisi aday oldugunu bile bilmiyor. eger trump herkesi eve kitlese ve akilci adimlar atsa, buyuk lider diye imaj yaratir.

ama o cikip irkciligi tetikliyor, millete maske takmak ezikliktir, kolelikle esdegerdir falan diyor.

kendi gerizekali tabani bunu havada kapiyor ama, iq'su 70 ustu demokrat ve bagimsiz secmen bunlari yemiyor. zaten bu yuzden cumhuriyetciler trump'i savunmayi birakti, cin'e saldirmaya basladi hedef sasirtmak icin. beklentileri bu zor zamanlarda abd'yi koruyacak adam trump'tir fikrini yapip o sekilde secimi kurtarmak.

diger bir yandan secimin sonucunu belirleyecek olanlar yaslilar, cunku gencler oy kullanmiyor. e bu is surerse, trump da postayla oy kullandirmamakta diretirse ne olacak? valla cok enteresan olacak. kimin secime gidecegi gitmeyecegi bu olaganustu sartlarda cok belirsiz. eger herkes evinde oturur, medya da trump'i kotulemeye devam ederse, genclerde beklenmedik kipirdanmalar olabilir. 2016'da evangelistler trump'in kicini nasil kurtardiysa (85% katilim oraniyla rekor kirdilar), bu secim de gencler trump'i alasagi edebilir.

modern abd tarihinin en kotu baskaninin gidip gitmeyecegini belirleyecek bir secim olacak. abd'den umudu yillar once kestim. yillardir ozgurluk ayagina gerizekali simarik vatandaslarinin dunyanin anasini sikmesine de alisigim. o yuzden trump kazansa da cok uzulmeyecegim. abd 20 yildir falan iyice cigrindan cikti. tepedeki bir zumrenin yedikce yiyip, alt tabakanin surundugu, ona ragmen dunyada 1 numarali ulkeyiz diye sevindigi sacma bir yer haline geldi. ici bos metriklere degil de yasam kalitesi, hayat guvencesi gibi seylere bakildiginda zaten rezil halde.

trump secilirse de biden secilirse de temel sorunlar duzelmeyecek. esitsizlik ve irkcilik daha da kotulesecek. biden secilirse bu kotulesme daha yavas, trump secilirse daha hizli olacak. allah askina joe biden'in irkciliga karsi saglam reformlar yapacagina inanan var mi? genclere yardim ve daha da onemlisi yatirim yapilacagini (bu adam genclere "sizin derdinizi sikeyim" demis adam), kuresel isinmaya saglam cozumler getirecegine inanan var mi? finansal kurumlari denetleyecegine inanan var mi?

o yuzden cok da takmamak lazim.
o c o c
5 ay var.

trump'in approval rating'i (halkin yaptiklarina verdigi onay seviyesi gibi bir sey) yuzde 38 -- cok kotu.

dun aciklanan bir ankette (ulusal) trump ve biden arasindaki fark yuzde 14, biden lehine.

demem o ki, eger secim gunu trump karsitlari evlerinde oturmazlarsa, bu bes ayda biden sacma bir sey yapmazsa, trump susmazsa (susarsa oylari artar) trump gidici.

tabi bunu trump da biliyor. ortaligi atese vermesi, milletin evden postayla oy kullanmasini onlemeye calismasi vesaire hep bundan. tarihte gorulmemis otoriteryen hamleler yaptigi icin bunlari yapmaz demek mumkun degil.

amma velakin, kendisine cumhuriyetciler bile destek vermiyor artik. eski bakanlar, baskan adaylari, onemli figurler hepsi destegi kesti. su anda konu destek verip vermemek degil, ne kadar sessiz olalim onu konusuyorlar. ornegin mccain'in karisi kesinlikle destek vermeyecek, ama oglu politikaci, ona zarar vermemek icin sessiz kalacak.

kisacasi bu portakal kafalidan kurtuluyoruz. bence yerine gelen adam da cok harika biri degil ama, en azindan kuresel isinma onlemlerini yeniden baslatir, ulkede dusmanligi bu kadar koruklemez. hatta, eger bir mucize olur da warren'i baskan yardimcisi secerse (secmeyecek), 2024'te progressive bir baskan bile gorebiliriz.

kisacasi, narsist, irkci ve kadinlari taciz eden bir ruh hastasinin gidip, yerine irkci, kadinlari taciz eden ama bunamis birinin geldigi, en buyuk kazanimin "oh be en azindan su manyaktan kurtulduk" olacagi, zaten baskanligin icraata etkisi dusunulunce cok da bir sey anlam ifade etmeyen bir secim olacak.
o c o c
bu boktan ulkenin secimlerinde, kendilerini asiri demokratik gostermelerine ragmen, yeri gelir 1 eyaletteki secmenin oyu diger eyalettekinin 50 kati degerli olur. turkiye'de de yapilan ayak oyunlarina benzer "eger cogunlugu alirsaniz o bolgenin tamamini alirsiniz" (yani oy oraniyla bagimsiz sekilde, kazanan her seyi alir modeli) numaralari yuzunden trump 2016'da 3 milyon oy az almasina ragmen secimi kazanmisti.

bunun en onemli sebebi de swing state (iki yone de gidebilir anlaminda swing/sallanmak demek) denen bu 50 kat oy farki yaratan yerler. yani adam kritik 3-4 eyaleti kazandigi icin cogunluk oyunu kaybetmesi bir anlam ifade etmiyordu, zira electoral college denen bu demokrasi harabesine gore eyaletlerin arasinda nufustan ve verilen oydan bagimsiz bir dengesiz oy hakki var.

neyse. hillary clinton 2016'da ulusal anketlerde birinci ciksa da bu swing state'lerde cok zorlaniyordu, ya ucu ucuna aliyor, ya da kaybediyordu.

dun gelen anket sonuclarina gore trump 1 tane bile swing eyaleti kazanamiyor. bircok yerde 3-4 puanla kaybediyor, bazi yerlerde 1-2 puanla. su ekonomik durumda da 5 ay icinde kazanmasi mumkun gorunmuyor.
1