nika isyanı

umutsenmigeldin umutsenmigeldin
bizans imparatoru ı. iustinianos'a karşı istanbul'da patlak veren isyanın nedeni, ı. iustinianos'un malî ve dinî politikasına karşı, halkın duyduğu hoşnutsuzluktur. bizans imparatoru ı. iustinianos (527-565), 38 yıl süren iktidarı döneminde kuzey afrika, italya ve doğu ispanya'yı yeniden ele geçirdi. sasani kralıyla barış yaparak doğu sınırlarını güvence altına aldı. ne var ki ülke içindeki siyasal ve dinsel anlaşmazlıkların önüne geçemedi. ı. iustinianos'un giderek otokratikleşen rejimi, yükselen vergiler ve bazı devlet memurlarının icraatları nedeniyle iyice büyüyen bu anlaşmazlıklar, 532'de bir halk ayaklanmasına dönüştü. nitekim isyan, başlangıçta yoksul kesimlerin temsilcisi olan yeşiller partisi tarafından hipodrom'da çıkarıldığı halde, ertesi gün isyana soylular ve zengin tüccarların partisi olan maviler partisi üyeleri de katıldı. ı. iustinianos isyanı, ancak karısı theodora'nın cesareti, enerjisi, zekâsı ve komutanı belisarios'un got asıllı askerleri sayesinde bastırabildi. isyan bir hafta (11-18 ocak) kadar sürdü. bir ara saray dışında, tüm istanbul isyancıların eline geçti, pek çok soylu senatör isyancıların safına katıldı. ancak sarayın ustaca manevralarıyla isyancılar birbirine düştü, sonra da barbar askerler aracılığıyla başkentteki hipodrom'da (bugünkü sultanahmet meydanı) 30.000'den fazlası öldürülerek isyan tümüyle bastırıldı. isyancıların, yandaş toplamak amacıyla attıkları "nika" (zafer) çığlıklarından ötürü ayaklanmaya bu ad verilmiştir. böylece ülke içinde istikrarı sağlayan ı. iustinianos çeşitli alanlarda reformlara girişti. onun en kalıcı reformlarından biri, roma hukuku konusundaki derleme oldu. bir komisyonun uzun çalışmalar sonunda oluşturduğu bu derleme, corpus luris civilis (medeni hukuk yasaları) adıyla bilinir ve çağdaş avrupa hukukunun gelişmesine de temel oluşturmuştur.