retorik soru

1 /
finch finch
cevap almak amaçlı sorulmayan soru tipidir, cevap zaten bilinir. eve gelen birisine karşı "geldin mi" diyerek hem retorik bir soru sormuş oluruz, hem de karşımızdakini sinir etmiş oluruz.

ayrıca:
(bkz: tecahül i arif)
cellmania cellmania
psikolojik danışmanların genelde kullandığı soru tipidir.cevabı bildiğinizi bilirler,sadece cevabın gerçekten farkına varmanız için sorarlar.diyaloglar şöyle gelişebilir:
-............,değil mi?
-evet.
-peki,........ mı?
-hayır,değil aslında.
-......... böyle mi?
-ya evet,sağolun.*ben gidiyim artık...
recai pengül recai pengül
yamulmuyorsam, yazılı ortamda sonuna soru işareti koymak gerekmez. yoksa siz konur mu sanıyordunuz.

edit: yamuluyormuşum. ingilizceden aparmışım galiba o kuralı. yoksa siz bana inanmış mıydınız?

zühtücan'a teşekkürler uyarısı için.

ikinci edit: yamulmuyormuşum. tdk'ya sordum, "cevap istenmeyen soru cümlelerinin sonunda nokta kullanılmasında sakınca bulunmamaktadır." cevabını aldım. retorik soruların sonuna soru işareti koymak gerekmezmiş.
sir da ros floyd sir da ros floyd
- saat üç buçukta izmir'e giden otobüste yer var mı?
- hemen bakıyorum.. maalesef akşam dokuza kadar yer yok efendim.
- hiç mi yok?
- ne yazık ki dokuza kadar bütün otobüsler dolu.
- hiç mi yok yahu lütfen bir daha baksanız.
- öğleden sonra dört arabasında tee arkalarda kırk üç numara var. sizin için uygunsa keselim bileti.
- hiç var oldu diyorsun yani!
- anlamadım efendim?
- hiç, yok bir şey. sen bileti kes mına kodumunun evladı..
tembel tembel
bu soru tipinde cevap almak gibi bir amaç güdülmediği doğru, buna mukabil, cevap almak dışında hemen hemen her şey amaçlanmış olabilir:

ortada duran bir gerçeği farkettirmeye çalışmak: "o çocuk bu yükü kaldırabilir mi sence?"

kendisinin de bir şeylerin farkında olduğunu belirtmek: "yani ben tehlikeyi görmüyor muyum?"

güvence vermek: "arkadaşlar ne içindir?"

provoke etmek: "türk değil misin sen?"

kişiyi sarsıp kendine getirmek: "kıyamete kadar böyle bekleyecek misin?"

doğrudan doğruya hakaret etmek: "hangi üniversiteyi bitirdim demiştin?"

görmezden gelmek: "tanışıyor muyuz?"

ve bunlar gibi daha pek çok hedef, yönelim, yöntem. ama hepsinde ortak amaç karşıdaki kişinin düşünce akışını belli bir doğrultuya sevketmek. zaten retorik ilminde de genel amaç bu olup, retorik soru bu amaca ulaşmada kullanılan yöntemlerden.

ha bu arada, "retorik bir soru mu bu?" da retorik soruya verilebilecek genel geçer örneklerden biri.
mevlüt şekeri hüznü mevlüt şekeri hüznü
saçlarındaki akları gören insanevladının kendi kendine "daha yaşım kaç lan benim" diyerek yönelttiği soru buna bir örnek.

hayır bir de bunu diyalog içinde kullanmışsanız, arkadaşınız cevap verebiliyor da. allah razı olsun, iyi ki söyledin yaşımı. sen olmasan, nasıl yapacaktım ben o hesabı değil mi ama??!?
abraxasena abraxasena
cevaba ihtiyacı olmayan, soruyu soranın cevabını beklemediği aksine soru ile karşısındakine bir şey anlatmaya çalıştığı sorudur. günümüz retorik soru örnekleri: "sen kendini ne sanıyorsun be", "kafayı mı yedin" vb.

bu işin üstadları vardır. retorik ustadlarına inandırma ustası da denir. belagati kuvvetli kişilerdir vesselam..üstadın savunduğu hususta haklı olması beklenmez, üstad bir şekilde ikna eder karşısındakini..sinir bozucu tiplerdir diyebiliriz.
1 /